แนวทางการลดก๊าซเรือนกระจกในฟาร์มโคนม

อุตสาหกรรมนมทั่วโลกกำลังเผชิญกับความท้าทายสองด้านพร้อมกัน นั่นคือการตอบสนองความต้องการผลิตภัณฑ์ที่มีคุณค่าทางโภชนาการที่เพิ่มสูงขึ้น ควบคู่ไปกับการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอย่างจริงจัง เนื่องจากฟาร์มโคนมเป็นหนึ่งในแหล่งปล่อยก๊าซเรือนกระจก (GHG) ที่สำคัญ โดยเฉพาะก๊าซมีเทน (CH4) จากกระบวนการย่อยอาหารของวัว และก๊าซไนตรัสออกไซด์ (N2O) จากการจัดการมูลสัตว์และการใช้ปุ๋ยสำหรับอุตสาหกรรมนมแล้ว การลดการปล่อยก๊าซเหล่านี้ไม่ใช่แค่เรื่องของสิ่งแวดล้อมเท่านั้น แต่ยังเป็นความจำเป็นทางเศรษฐกิจและภาพลักษณ์ในระยะยาว ซึ่งในปัจจุบันมีนวัตกรรมที่นำมาใช้ได้จริงเกิดขึ้นมากมายสำหรับฟาร์มโคนม

ลดก๊าซมีเทน (CH4): ปรับกลยุทธ์ด้านอาหารและการย่อยอาหาร
ก๊าซมีเทนมีอานุภาพในการก่อให้เกิดภาวะโลกร้อนมากกว่าคาร์บอนไดออกไซด์ถึง 28 เท่า (ในระยะเวลา 100 ปี) และถือเป็นก๊าซที่ถูกปล่อยออกมามากที่สุดในฟาร์มโคนม กุญแจสำคัญในการลดก๊าซนี้อยู่ที่ "อาหารวัว"

- สารเสริมในอาหารสัตว์: กลยุทธ์ที่น่าจับตามองที่สุดคือการใช้สารเสริมเพื่อยับยั้งจุลินทรีย์ที่สร้างก๊าซมีเทนในกระเพาะรูเมนของวัว เช่น สาหร่ายทะเล (โดยเฉพาะสายพันธุ์ Asparagopsis taxiformis) ซึ่งจากการทดสอบสามารถลดก๊าซมีเทนได้สูงสุดถึง 80% รวมถึงสารประกอบอื่นๆ อย่าง 3-NOP ที่ให้ผลลัพธ์ดีเยี่ยมเช่นกัน

- การจัดการโภชนาการ (Precision Nutrition): การปรับปรุงคุณภาพอาหารให้ย่อยง่ายขึ้นช่วยให้วัวดึงพลังงานไปใช้ได้สูงสุดโดยเหลือของเสียน้อยลง การปรับสมดุลระหว่างไขมัน ไฟเบอร์ และแป้งอย่างแม่นยำ ไม่เพียงแต่ช่วยลดการปล่อยก๊าซมีเทนต่อปริมาณน้ำนมเท่านั้น แต่ยังช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการใช้อาหาร (Feed Efficiency) ซึ่งช่วยลดต้นทุนให้เกษตรกรได้อีกด้วย

การจัดการมูลสัตว์และสุขภาพดิน: ลด N2O และ CH4
การจัดการมูลสัตว์และการใส่ปุ๋ยคือที่มาหลักของก๊าซไนตรัสออกไซด์ ($N_2O$) และมีเทน ซึ่งปัจจุบันมีการปรับเปลี่ยนวิธีการจัดการเพื่อเปลี่ยน "ของเสีย" ให้เป็น "ทรัพยากร

- ระบบผลิตก๊าซชีวภาพ (Anaerobic Digesters): ระบบนี้จะเก็บกักมูลสัตว์ในถังปิดสนิทเพื่อให้จุลินทรีย์ย่อยสลาย กระบวนการนี้จะจับก๊าซมีเทน (Biogas) ที่ปกติจะระเหยสูชั้นบรรยากาศ นำมาใช้เป็นพลังงานหมุนเวียนภายในฟาร์มหรือขายเป็นรายได้เสริม ซึ่งถือเป็นมาตรฐานระดับสากลสำหรับฟาร์มขนาดใหญ่

เส้นทางสู่อนาคต: การจัดการข้อมูลและการสร้างแรงจูงใจ
การก้าวสู่ฟาร์มโคนมคาร์บอนต่ำต้องอาศัยการลงทุนและความมุ่งมั่นอย่างสูง โดยมีปัจจัยสนับสนุนสู่ความสำเร็จดังนี้

- การวัดผล (Measurement): เกษตรกรจำเป็นต้องมีเครื่องมือที่ทันสมัยและการวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อติดตามการปล่อยก๊าซในระดับฟาร์มอย่างแม่นยำ เพราะสิ่งที่ไม่สามารถวัดผลได้ ย่อมไม่สามารถจัดการได้

- แรงจูงใจ (Incentives): ผู้บริโภค ผู้ค้าปลีก และภาครัฐ ควรมีกลไกสนับสนุนด้านการเงิน เช่น การตั้งราคาน้ำนมพรีเมียมหรือเงินอุดหนุน สำหรับเกษตรกรที่นำเทคโนโลยีลดมลพิษที่มีต้นทุนสูงมาใช้

การให้ความสำคัญกับการปรับเปลี่ยนเทคโนโลยีและการจัดการเหล่านี้ จะทำให้อุตสาหกรรมนมไม่เพียงแต่บรรลุเป้าหมายด้านภูมิอากาศ แต่ยังสามารถผลิตน้ำนมที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น ยั่งยืนมากขึ้น และดีต่อโลกของเราอย่างแท้จริง

แหล่งที่มา:

_{https://farms.extension.wisc.edu/articles/the-future-of-global-dairy-economic-trends-regional-developments-and-market-vulnerabilities-through-2030/}

_{https://decode6.org/articles/where-do-greenhouse-gases-come-from-on-dairy-farms/}

_{https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0247820#:~:text=Red%20seaweed%20(Asparagopsis%20taxiformis)%20supplementation,in%20beef%20steers%20%7C%20PLOS%20One}

_{https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10358221/#:~:text=3%2DNOP%20consistently%20reduced%20CH,CH4%20intensity%20~38.6%25.}

_{https://www.climatehubs.usda.gov/hubs/northeast/topic/following-nutrient-management-guidelines-can-help-reduce-nitrous-oxide}

_{https://www.epa.gov/agstar/how-does-anaerobic-digestion-work}

_{https://www.discovermagazine.com/dairy-farm-captures-and-cleans-over-80-percent-of-methane-emissions-47697}

_{https://www.csuchico.edu/regenerativeagriculture/ra101-section/cover-crop-biomass.shtml}

_{https://www.nrcs.usda.gov/conservation-basics/natural-resource-concerns/soil/soil-health}

_{https://lpelc.org/sustainability-of-the-dairy-industry-in-the-united-states/}

_{https://www.nmpf.org/issues/sustainability/climate-policy/}